Help!! Mijn kind heeft een ondersteunend hulpmiddel nodig. Waar moet ik beginnen?

Dat is een vraag die veel ouders en logopedisten stellen wanneer zij te maken hebben met kinderen of volwassenen die niet spreken. Er zijn twee dingen waar je rekening mee moet houden wanneer je kiest voor een spraakcomputer: de hardware en de software. Voor welk apparaat kies je en welke software is er beschikbaar op het apparaat dat je kiest?  Je zou denken, dat je alle software op alle spraakcomputers kan krijgen, maar dat is helaas niet zo. Het ligt een stuk gecompliceerder en dat heeft er mee te maken dat je verschillende computersystemen (lees Android, IOS, MAC OS, Windows) hebt en verschillende aanbieders.

Sinds een aantal jaren is de visie op hoe je kinderen Ondersteunde Communicatie (OC) aanleert enorm veranderd. 

De spraakcomputers werden vroeger allemaal ‘bottom-up’ opgebouwd. Dat betekent dat je stapsgewijs die symbolen in de spraakcomputer invoert, waarvan de omgeving denkt dat de gebruiker ze nodig heeft in de verschillende situaties. Denk hierbij aan de verschillende soorten broodbeleg, de bekende personen voor de gebruiker en ja/nee.

Tegenwoordig werken de meeste aanbieders van communicatiesoftware met een ‘top-down’ opbouw, dit betekent dat alle woorden en de verschillende woordsoorten al in het programma staan. Zo zijn de woordsoorten in het top-down vocabulaire niet alleen zelfstandige naamwoorden zoals meestal bij bottom-up, maar ook voornaamwoorden, (hulp)werkwoorden, voorzetsels en beschrijvingen. De zogenaamde kernwoorden. 

Een OC-gebruiker leert de inhoud van zijn spraakcomputer kennen, door deze functioneel in te zetten, zoals zijn omgeving dat voordoet (‘modelleert’) in de situatie. 

Een belangrijke keuze voor de OC-gebruiker is met welke woordenlijst (‘vocabulaire’) je gaat beginnen. Er zijn in de laatste jaren diverse vocabulaires op de markt gekomen die allemaal net iets anders zijn. 

Hoe maak ik een keuze? Waar moet ik naar kijken en kan mijn kind hierin ook groeien? 

Dit zijn allemaal hele terechte vragen. Vooral wanneer je de verschillende programma’s en vocabulaires niet kent is het een doolhof. Wanneer je een passing vraagt bij een leverancier, zal die je die spraakcomputers en bijhorende software laten zien die hij verkoopt en niet elke leverancier biedt dezelfde keuze. 

Bij het kiezen van een OC-hulpmiddel spelen verschillende aspecten een rol: de gewenste bedieningswijze (schakelaars, oogbesturing, of aanraking); aanpasbaarheid van de inhoud; de grootte en het gewicht; en tenslotte de prijs van het apparaat en de software en of de zorgverzekeraar dit vergoedt.

Het is daarom belangrijk om onafhankelijk advies te krijgen van een professional die ervaring heeft met zowel de software als de hardware. Zo kan je de beste combinatie kiezen voor de specifieke gebruiker. 

Wij, de OC-Specialisten, ondersteunen ouders en logopedisten graag vanuit onze praktijkervaring en up-to-date kennis op het gebied van de software (vocabulaires) en hardware die momenteel wordt aangeboden.

Om wat meer inzicht te geven in welke software en hardware er te krijgen is bij de verschillende leveranciers, hebben we hier een overzicht gemaakt om te bewaren: 

Voor meer informatie neem contact met ons op info@ocspecialisten.nl

Voorbeelden van ondersteunde communicatie

Ondersteunde communicatie en taalontwikkelingsstoornis

Ondersteunde communicatie (OC) stimuleert initiatief name bij kinderen en jongeren met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Een TOS is een neurocognitieve ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat taal in de hersenen minder goed wordt verwerkt. Een kind met (een vermoeden van) TOS heeft bijvoorbeeld grote moeite met praten of het begrijpen van taal. De taal- en spraakontwikkeling verloopt hierdoor anders dan bij leeftijdsgenoten. Een taalachterstand is niet hetzelfde als een taalontwikkelingsstoornis. Een taalachterstand kan ontstaan als een kind zijn moedertaal weinig hoort of spreekt. Door meer taalaanbod haalt het kind de achterstand weer in. Bij een taalontwikkelingsstoornis is er meer aan de hand. Er is iets mis met het aangeboren vermogen om taal te leren (bron: www.kentalis.nl). 

Kinderen met TOS

  • horen goed;
  • leren hun moedertaal langzaam en moeizaam;
  • hebben een normale intelligentie;
  • kunnen klanken en woorden moeilijk onthouden;
  • hebben moeite met de grammatica;
  • vinden omgaan met emoties lastig;
  • hebben moeite met het plannen;
  • vinden het moeilijk om woorden en klanken te onthouden;
  • maken korte zinnetjes;
  • zijn niet goed te verstaan;
  • en/of plaatsen de woorden in een zin in de verkeerde volgorde.

Bij deze kinderen met (een vermoeden van) TOS wordt er logopedie opgestart en wordt de spraak vaak met gebaren ondersteund (NMG – Nederlands Met Gebaren). Hoewel gebaren vrij vluchtig zijn, blijken ze de taal en communicatie goed te ondersteunen en stimuleren. Gebaren vergroten met name taalbegrip te vergroten (bron: Het gebruik van gebaren bij jonge kinderen met TOS – VHZ Online vhz-online.nl). Pictogrammen worden bij kinderen met TOS ook als ondersteuning ingezet: doorgaans als dagplanning, bij woordenschat activiteiten en bij individuele logopedie. Waarom gebruiken we niet vaker pictogrammen of aanwijskaarten en waarom niet meer eenvoudige communicatiehulpmiddelen om interactie te ondersteunen? De oorzaak hiervan is vaak onbekendheid van OC en zeker ook de zorgen en angst van de omgeving: ‘ja maar wanneer we met pictogrammen en hulpmiddelen gaan werken, gaat het kind dan nog wel spreken!?’ 

Er zijn een aantal scholen en behandelcentra die een start hebben gemaakt om kernwoordenkaarten altijd toegankelijk te hebben voor kinderen met TOS en ze steeds erbij nemen bij gesprekjes met de kinderen. Daar hangen kernwoordenkaarten aan de muur of er liggen kaarten op de tafels. Ook diverse sprekende app’s, sprekende fotoboeken en hightech hulpmiddelen worden langzaam aan steeds meer bij kinderen met TOS ingezet. Zelf gebruik ik aanwijskaarten om communicatie te ondersteunen bij deze groep kinderen. Voor kinderen en jongeren die moeite hebben om die eerste 50 tot 200 woorden te gebruiken, is het aanwijzen van deze woorden een echte meerwaarde en stimuleert het ook de verbale spraak. Kinderen nemen initiatief met behulp van de kernwoordenkaart en voeren ook ‘aanwijs’-brabbel gesprekjes met elkaar.  Gebruik jij wel eens een kernwoordenkaart? Ik verzamel graag reacties en ervaringen. 

Kernwoordenkaarten en aanwijskaarten zijn een voorbeeld van OC. 
Download en print de factsheet ‘Feiten en cijfers over OC’: MA02-3-6mrt18-Factsheet-NVLF.pdf 

8 september 2021 online workshop Communicatie Matrix

Op 8 september 2021 verzorgt onze OC Specialist Sandra Koster weer de online workshop Communicatie Matrix.

In deze online workshop leer je hoe de Communicatie Matrix ingevuld kan worden en hoe deze te interpreteren is. Aan de hand van een casus gaan we praktisch aan de slag: met behulp van een ingevulde matrix selecteren we communicatiefuncties die geoefend kunnen worden.

Tijd: 19:00-21:00
Kosten: 50 euro excl btw.

Wij hebben er zin in om je op deze nieuwe manier weer te mogen verwelkomen!

Inschrijven via: info@sandrakoster.nl of info@ocspecialisten.nl.

Vanuit de beleving, taal gaan beleven

Online-trainingen, lessen, of instructies we draaien er onze hand niet meer voor om. Toch stond ik een maand geleden voor een spannend, nieuw, online avontuur. 
Via Zoom online naar Pakistan met als onderwerp communicatie.

Een voordeel had ik, ik ken de kinderrevalidatiekinderen van dit centrum, Umeed Gab in Multan! Ik ben er vorig jaar nog geweest. 
De uitdaging zat niet alleen in het online lesgeven, maar ook in de taal. Meestal doe ik de lessen daar in Urdu. Maar online lukt me dat niet. 
En dan het onderwerp: communicatie, een heel ruim begrip. 

Ze werken er al met gebarentaal: top! 
Ze werken ook al met een gevisualiseerde dagplanning: top!
Mijn focus lag dan ook op gaan werken vanuit de beleving. Oefenen in de context. Ga modelleren, doe dat altijd 1 woord meer dan dat het kind al gebruikt en gebruik TAK-kaarten om je taal te ondersteunen bij je activiteiten (TAK=taal activiteiten kaarten).
Dus werden er mooie TAK-kaarten getekend: 

getekende taal activiteiten kaart

Inderdaad getekend want een digitaal systeem om picto’s te gebruiken, is nog niet in gebruik. Dat zal naast de aanschaf van een iPad nu snel gerealiseerd gaan worden. 
Als laatste ook het ANKER-gestuurd werken uitgebreid besproken, waarbij ook weer vanuit de beleving en de context maar vooral ook vanuit de interesse van het kind gewerkt gaat worden. En wanneer je dan een filmpje maakt, probeer dit dan te doen vanuit de ogen van het kind.

Dat werken vanuit de beleving heel goed werkt, bewijst Fimke. Haar moeder maakte prachtige filmpjes voor het ANKER speeltuin, Fimke staat heel graag op de draaimolen en we krijgen dan ook een filmpje van ronddraaiend zand. Immers Fimke ziet alleen maar zand als ze ronddraait.

foto van zand, genomen vanuit de draaimolen

Hier kun je het filmpje van de draaimolen en het zand bekijken: https://www.facebook.com/ergoactief/videos/152052593543908/

Wanneer we later haar TAK-kaart erbij gaan gebruiken en ze de draaimolen direct aanwijst, is het duidelijk, die picto herkent ze, Wanneer het filmpje stopt, drukt ze nu steevast op ‘nog een keer’ en ja daar draait de draaimolen weer en weer ziet ze allemaal zand! Zij krijgt meer regie door TAAL!

taal activiteiten kaart met daarop onder andere picto's van draaimolen en nog een keer

8 april en 3 juni 2021 online workshop Communicatie Matrix (8 april=VOL)

Op 8 april en 3 juni 2021 verzorgt onze OC Specialist Sandra Koster weer de online workshop Communicatie Matrix.

In deze online workshop leer je hoe de Communicatie Matrix ingevuld kan worden en hoe deze te interpreteren is. Aan de hand van een casus gaan we praktisch aan de slag: met behulp van een ingevulde matrix selecteren we communicatiefuncties die geoefend kunnen worden.

Tijd: 19:00-21:00
Kosten: 50 euro excl btw.

Wij hebben er zin in om je op deze nieuwe manier weer te mogen verwelkomen!

Inschrijven via: info@sandrakoster.nl of info@ocspecialisten.nl.

Communicatie matrix

                                                          

Voice Smileys van Acapela

Stel je voor dat je zwaar gefrustreerd bent, of super enthousiast! Je wilt dan met veel kracht in je stem een scheldwoord roepen of je blijdschap van de daken schreeuwen!

Je hebt echter een spraakcomputer met synthetische computerstem en alles wat die computer uitkraamt klinkt dan super vlak. Ja, ook scheldwoorden klinken super vlak, helemaal niet zoals je je voelt. “Hallo” of “dag” klinkt ook altijd hetzelfde, zonder gevoel, terwijl je dat soms tegen je ouders op een heel andere manier wil zeggen dan tegen een klasgenoot of je geliefde. Hoe fijn zou het zijn als je met iets meer gevoel kunt spreken? 

Lees meer

Gratis kaartjes dagplanner

Onze OC Specialist Sandra Koster heeft tijdens de eerste lockdown al een voorbeeld van een dagplanning op haar website geplaatst. Voor iedereen is het fijn om te weten wat er die dag op het programma staat en voor sommige mensen moet dat extra visueel worden gemaakt. Zie hier de link naar haar eerdere post: https://sandrakoster.nl/uncategorized/dagplanner-thuis/
Onlangs kregen we een vraag van stichting Duco Samen naar School in Maartensdijk of we de kaartjes van deze dagplanner wilden omzetten naar A5 formaat. En zoals beloofd werd er voor de kerst een mail bezorgd.

Omdat er wellicht meer mensen zijn die deze kaartjes willen gebruiken, delen we ze graag met jullie.
Hieronder zie je een voorbeeld van de A5 kaartjes. Wil je ze allemaal ontvangen? Vul dan even ons contactformulier in.

Basisworkshop Ondersteunde Communicatie

Op veler verzoek:

Herhaling Basisworkshop Ondersteunde Communicatie (OC)

Voor wie? Professionals en ouders die meer kennis willen over Ondersteunde Communicatie (OC) Wanneer? 28 januari 2021: Locatie Utrecht; Willem Barentszstraat 3
Door wie georganiseerd? Willemien Beeldspraak maakt onderdeel uit van de OC-specialisten Hoelang duurt de workshop? Duur van de workshop is 2,5 uur. Wat kost de workshop? De kosten bedragen €95,00 (inclusief BTW) Hoeveel deelnemers zijn toegestaan wanneer live?  minimaal 4 en maximaal 6 personen.

Wat is de inhoud van de workshop? Op de volgende vragen zal antwoord worden gegeven tijdens de workshop: Wat is ondersteunde communicatie? Wat is een communicatiesysteem? Welke communicatiesystemen zijn er allemaal? Wat zijn randwoorden en kernwoorden? Wat zijn de mogelijkheden en de onmogelijkheden ervan? Hoe kun je een communicatiesysteem inzetten?

Bijzonderheden? Indien nodig in verband met Covid-19 maatregelen wordt de workshop online aangeboden waarmee de prijs wordt verlaagd naar €75 (inclusief BTW) en de workshop tijd zal zijn: van 19.30 tot 21.30.
Hoe en waar kan ik mij opgeven? wbierman@willemiensbeeldspraak.com, info@ocspecialisten.nl

Website?www.ocspecialisten.nl www.willemiensbeeldspraak.com

Voor koffie, thee en iets lekkers wordt gezorgd.
Wij kijken ernaar uit om je te verwelkomen!

Communicatie matrix

Online Workshop Communicatie Matrix

Na een geslaagde start met onze Basisworkshop Ondersteunde Communicatie gaan we ons aanbod al weer uitbreiden met de workshop Communicatie Matrix.

In deze workshop leer je hoe de Communicatie Matrix ingevuld kan worden en hoe deze te interpreteren is. Aan de hand van een casus gaan we praktisch aan de slag: met behulp van een ingevulde matrix selecteren we communicatiefuncties die geoefend kunnen worden.
Bij de online workshop gaan we deze communicatieve functies opzoeken in een kant en klaar vocabulaire en kernwoordenkaart.

Data:
– 3 september van 19.00 tot 21.00. VOL
– 5 november van 19:00-21:00. Nog 6 plaatsen beschikbaar.

De kosten bedragen 50,- excl btw per persoon.

Helaas zul je zelf voor koffie, thee en iets lekkers moeten zorgen.

Wij hebben er zin in om je op deze nieuwe manier weer te mogen verwelkomen!

Inschrijven via: info@sandrakoster.nl of info@ocspecialisten.nl.

Willemien Bierman, Sandra Koster, Janine Versteeg                                                                                                                                                                www.ocspecialisten.nl

11 juni 2e online Basisworkshop Ondersteunde Communicatie

Op 22 april heeft onze OC specialist Willemien Bierman voor het eerst online de Basisworkshop Ondersteunde Communicatie (OC) voor ouders en professionals gegeven. Vanwege groot succes gaan we deze workshop nog een keer geven en wel op 11 juni. Deze keer wordt de workshop verzorgd door Sandra Koster.

Vragen waarop in deze cursus een antwoord gegeven wordt: Wat is Ondersteunde Communicatie, wat is een communicatiesysteem, welke communicatiesystemen zijn er allemaal, wat zijn de mogelijkheden en de onmogelijkheden ervan, hoe kun je een communicatiesysteem inzetten?

Datum: 11 juni van 19.00 tot 21.00

De kosten bedragen 50,- per persoon.

Helaas zul je zelf voor koffie, thee en iets lekkers moeten zorgen.

Wij hebben er zin in om je op deze nieuwe manier weer te mogen verwelkomen!

Willemien Bierman, Sandra Koster, Janine Versteeg                                                                                                                                                                www.ocspecialisten.nl